Een mannenkoor bestaat doorgaans over vier vocale secties: de hoge tenoren, de lagere tenoren en de hoge en lage bassen. Vandaar vaak afgekort als TTBB (Tenor 1, Tenor 2, Bariton/Bas 1, Bas 2). In dit geheel nemen de tweede tenoren best een bijzondere plaats in want:
Zij zijn de brug- en ondersteuningsstem tussen de hoge eerste tenor en de lagere bariton in een traditioneel mannenkoor en, voor harmonische volheid en zingen zij vaak de rijkere, warmere midden melodieën.
Klankbrug: Ze vullen het gat op tussen de lichte, hoge eerste tenoren en de zwaardere baritons. Hierdoor ontstaat één vloeiend muzikaal geheel in plaats van losse stemgroepen.
Ondersteuning van de harmonie: Ze zingen vaak de cruciale ‘derden’ en ‘vijfden’ in een akkoord, wat zorgt voor de specifieke kleur en rijkdom van het koor.
Flexibel stembereik: Ze kunnen de hoge noten van de tenor benaderen, maar duiken ook comfortabel weg in het bereik van de eerste bas.
Muzikale vulling: Bij complexe meerstemmige arrangementen vervullen ze vaak een dragende rol waardoor de melodieën beter uitkomen.
Dus mogen we best trots zijn op onze geweldige sectie tweede tenoren. ZE DOEN ECHT MEE.
De andere tenorgroep, de zgn. eerste tenoren, volgt meestal de melodie. Het woord tenor komt uit het latijn, van tenere ‘vasthouden’, (hij die de melodielijn volgt).
Deze typische betekenis van vasthouden is afkomstig uit de middeleeuwse Ars Nova, waar alle overige stemmen in de polyfonie dienden te consoneren met de tenor, terwijl zij onderling vrijelijk mochten dissoneren. De tenor zong de hoofdact en hield deze melodie “vast”, terwijl de andere stemmen contrapuntisch die melodie omspeelden (melodie en tegenmelodie). Het is een hoge mannelijke zangstem in de muziek, en eveneens de derde stem in de vier- stemmige muzikale harmonieleer (na de sopraan en alt).
Er zijn nog meer variaties:
Een countertenor: een mannelijke zanger die in een hoog register zingt, vaak met behulp van falset of kopstem (Pieter de Praetere bij ons jubileumconcert in 2019).
Lyrische tenor: De meest voorkomende tenorstem. Deze is warm, helder en expressief, en wordt vaak ingezet voor romantische hoofdrollen in opera’s.
Heldentenor: Een specifieke, zware dramatische stem die in staat is om enorme vocale kracht en helderheid te leveren.
Leggero tenor: Ook wel de tenore di grazia genoemd. Een zeer lichte, flexibele en behendige stem die uitblinkt in snelle, hoge passages en versieringen.
Dramatische tenor: Een zware, volle en krachtige stem met een donkerdere klank dan de lyrische tenor. Heeft veel uithoudingsvermogen en volume in de hoogte.
Karaktertenor / Speeltenor (Tenor buffo): Een lichtere stem die wordt ingezet voor komische, excentrieke of specifieke karakterrollen, waarbij acteervermogen en dictie net zo belangrijk zijn als zang.
Spinto tenor: Een lyrische tenor met meer “kracht” of “duw”. Deze stem heeft meer volume en kan makkelijker door een groot orkest “snijden” tijdens dramatische, emotionele momenten.
Mozart tenor: Een uitzonderlijk wendbare, lichte en heldere stem die specifiek geschikt is voor de muzikale vereisten van opera’s van W.A. Mozart.
Met dank aan Joost voor de aanzet
Informatie via Wikipedia, etc.
mz
