Het Cantique de Noël is een indrukwekkend lied met een melodieuze melodie die je naar je gevoel meeneemt in een prachtige wereld van romantiek en kaarslicht. Die sfeer van romantiek en kaarslicht wordt nog eens versterkt doordat dit lied vooral in de Engelse vertaling bekend is geworden, waarbij in het refrein de Heilige Nacht bezongen wordt als een nacht waarin de engelen zingen dat Christus is geboren.
Hoe mooi ook; deze vertaling (of beter gezegd bewerking), staat wel heel ver af van wat er in het Frans bezongen wordt: ‘Volk, op de knieën, zie je bevrijding tegemoet! Kerst! Kerst! Zie hier, de Verlosser! Kerst! Kerst! Zie hier, de verlosser!’ Met deze tekst wordt dit lied ineens een heel krachtig strijdlied, dat de gelovigen vooral oproept om de bevrijding tegemoet te gaan.’ In dit lied wordt de bevrijding gekoppeld aan de slavernij. ‘Hij ziet een Broeder, waar niets was dan een slaaf, de liefde verbindt hen, die het ijzer ketende.’ Toen dit lied geschreven werd, was de slavernij nog niet afgeschaft maar was al wel omstreden. Dit kerstlied kiest duidelijk positie tegen het kwaad van de slavernij. Want het Kerstkind is gekomen om de oerzonde weg te nemen, die concreet gestalte kreeg in dit onrecht. Daarmee wordt dit lied ingezet. Met een dergelijke tekst blijft dit lied ver weg van elk gevoel van romantiek. Het Kerstkind, Kerst: het heeft een doel. Want het is voor ons dat Hij werd geboren, leed en stierf: En dus klinkt het tweede refrein als volgt: ‘Volk, sta op, bezing je bevrijding! Kerst! Kerst! Laten we zingen over de Verlosser! Kerst! Kerst! Laten we zingen over de Verlosser!’ Geen neerzitten bij een knus haardvuur met brandende kaarsen. Maar opstaan omdat onze Verlosser leeft en ons elkaar als broeders en zusters doet herkennen. Dan zal de aarde vrij zijn en de hemel open. Een prachtig visioen dat met Kerst mogelijk gemaakt wordt. Maar dat kan alleen als de boodschap van Kerst verbonden wordt aan concreet onrecht, zoals dit lied laat zien. Tenslotte is het Kerstkind niet zwevend boven de aarde geboren, maar kwam Hij onder ons om met ons te leven en te lijden. Opdat we elkaar ook vandaag als broeder en zuster zullen herkennen. Zo blijft Kerst ook in 2023 actueel en urgent. Gezegende Kerstdagen toegewenst.
ds. Anne van Voorst
